شيخ حسين انصاريان

107

تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)

مىرسند . از سخنان اوست : ظالم از دنيا نمىرود تا انتقام خود را پس دهد . از پس اين سرا ، سراى ديگرى است كه نيكوكار و بد كار جزاى عمل خود را دريافت مىدارند . اگر ظالم در اين دنيا به عقوبت نرسد ، در آخرت براى او مهيّاست . عرفاى بزرگ در باب روح و عالم ارواح و مراتب آن مىگويند : « بدان كه روح جوهرى بسيط است ، مكمّل و محرّك جسم است در مرتبهء نباتْ بالطبع و در مرتبهء حيوانْ بالاختيار و در مرتبهء انسانْ بالعقل . به عبارتى ديگر روحْ ، جوهرى لطيف است و قابل تجزّى و تقسيم نيست و از عالم امر است ، بلكه خودِ عالمِ امر است ، جسمْ جوهر كثيف است و قابل تجزّى و تقسيم است و از عالم خلق است ، بلكه خودِ عالم خلق است . چون معنى روح را دانستى اكنون مراتب عالم ارواح را بدان : چون خداى تعالى و تقدّس خواست كه عالم ارواح را بيافريند به آن زبدهء نورانى نظر كرد ، آن زبده بگداخت و به جوش آمد ، از زبده و خلاصهء آن زبده روح خاتم الأنبياء صلى الله عليه و آله بيافريد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح اولواالعزم بيافريد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح رسل بيافريد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح انبياء بيافريد و از خلاصهء آن باقى ارواح اوليا بيافريد و از خلاصهء آن باقى ارواح عارفان و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح زهّاد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح عبّاد بيافريد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح مؤمنان بيافريد و از زبده و خلاصهء آن باقى ارواح بد دينان بيافريد و از آن پس ارواح كافران و از آن پس ارواح حيوانات و از آن پس ارواح نباتات بيافريد . » « 1 »

--> ( 1 ) - زبدة الحقايق : 50 .